ADDERTJE wint de Amarte Literatuurprijs

 

 

12 mei 2026

Mijn eigengereide, boosaardige en altijd hongerige mispunt van een ADDERTJE heeft de Amarte Literatuurprijs gewonnen! Ik kreeg de eervolle trofee gisterenavond uit handen van Julien Ignacio, de eerste laureaat.

Eerlijk gezegd, als ik zelf een jury had moeten samenstellen, dan had ik deze mensen gekozen: Bibu Dumon Tak, Maxim Februari, Lars Meijer, Fiep van Bodegom en Wytske Versteeg (penvoerder). Hun rapport is hier te lezen, : https://media.amarte.nl/Juryrapport_Amarte_Literatuurprijs_2026_d806c4fb2a.pdf   

Ik ben dolblij met het geld, want geld is tijd. Voor mijn volgende bundel bijvoorbeeld die al flink begint op te komen. Maar ik ben ook dolgelukkig met het kunstwerk van Mickey Yang, dat naadloos bij mijn werk aansluit. En met het geweldige essay van Steffie Van Neste, dat te lezen is op de website van De Lage Landen: https://www.de-lage-landen.com/article/amarteliteratuurprijs2026/ 
 
Het was een heerlijke gathering daar bij Club Raum. Na de prijsuitreiking barstte Amarte Wonderland los, een totaalfeest van kunst, muziek, dans, circusacts, films, performances... allemaal uit de voorraadkast van het geweldige Amarte Fonds ❤

 

Juryrapport Amarte Literatuurprijs 2026
 

‘Leven is een vorm van onzeker zijn, niet weten wat nu of hoe. Op het moment dat je weet hoe, begin je een beetje te sterven. De kunstenaar weet het nooit helemaal. We raden. We hebben het misschien mis, maar we springen en springen opnieuw in het donker.’ Die woorden, van choreografe Agnes de Mille, benaderen het perspectief van het Amarte
Fonds – een perspectief dat wij als jury door de maanden heen steeds beter leerden kennen. Ook een jury is onzeker, moet wel oordelen maar weet het nooit helemaal. In de oude keuken van het grachtenpand waarin Amarte gehuisvest is, keerden we steeds opnieuw terug naar dezelfde vragen: hoe kijken we eigenlijk? Wat voor lezers zijn we, waarom vinden we wat we vinden en wat is het dat wij niet zien?
 

We lazen en herlazen de boeken, ontdekten dat we soms radicaal van mening verschilden, merkten dat elk boek verandert wanneer je het vaker en beter bekijkt. Zoals je nooit in dezelfde rivier stapt, lees je ook nooit twee keer precies hetzelfde boek. Dat is deel van het spel dat schrijvers spelen. Wat moet er worden vastgelegd en wat juist aan de verbeelding van de lezer worden overgelaten? Hoeveel woorden vraagt het om te zeggen wat er hier en nu gezegd moet worden?
 

We zochten naar een onderscheidende stem, maar op de lijst stonden veel boeken die, elk op hun eigen manier, onderscheidend waren. Er waren criteria om onze discussies te sturen, woorden als vernieuwing, urgentie en experiment – woorden die op allerlei plekken zo vaak zijn herhaald dat ze op zichzelf misschien weinig betekenen. Ze krijgen hun betekenis alleen in het maken zelf, in de keuzes die elke schrijver steeds opnieuw maakt. Want wat is het evenwicht tussen vernieuwing en vakmanschap? Hoeveel sturing geef je aan een 
experiment? Wat maakt een boek urgent voor wie? Er is geen eenduidig, geen altijd geldend antwoord op die vragen. Literatuur – wat dat dan ook is – komt tot leven juist door het gesprek, soms de verhitte discussie erover. Door het hele koor aan stemmen en door de
bereidheid van elke maker om het avontuur aan te gaan, het nooit helemaal te weten en misschien wel mis te hebben. Om steeds opnieuw in het donker te springen.

We kozen voor een auteur die vanuit dat donker een heel eigen universum bouwde, iemand die uiteenlopende registers met elkaar wist te verweven en zo een nieuwe taal vond voor een van de oudste figuren uit de wereldliteratuur. Dit literair werk is een speels avontuur vol van verbeelding. Steeds wanneer je denkt te weten wat je leest, slaat de auteur weer een andere weg in – zoals dat hoort wanneer je schrijft over de duivel, die tenslotte vele vormen heeft. Maar niet eerder had hij deze vorm; niet eerder kreeg hij een verhaal waarin de onderwereld door een naaktslak geregeerd wordt, waar je in de kleuren van de
uitgewoonde winter je handen kunt warmen aan een denkbeeldige vlam, waar een engel leegloopt als een dooie uier; en waarin iemand die op het punt staat te verdrinken, extatisch reageert omdat onder water zijn onbevangenheid geopend is en hij plotseling veel meer ziet. ‘Want alles tintelt in hem, alsof iets heel kostbaars, iets heel dierbaars dat
hem ooit ontnomen was op dit moment aan hem wordt teruggegeven.’
 

De Amarte Literatuurprijs 2026 gaat naar Addertje van Jolanda Kooijmans.
 

— door Wytske Versteeg (penvoerder namens de jury).
 

(zie dezelfde link (even scrollen) voor alle longlist-auteurs) 

Jurybeoordelingen Longlistnominaties

 
Addertje – Jolanda Kooijmans (poëzie)
Een diffuus bezielde wereld van kwaad, donderstenen en plaaggeesten. Een ritmische, vindingrijke, vervreemdende en toch warme bundel die in taalspel hedendaags aandoet, maar stevig is gestoeld op historische kennis. Addertje beweegt zich buiten alle hokjes, wonderschoon in zijn raarheid en eigenzinnigheid , met een scherpe, singuliere en toch
toegankelijke beeldtaal. Als lezer word je meegevoerd in een achtbaan van registers en associatieve beelden die je loszingen van je stoel. De auteur heeft duidelijk plezier beleefd aan dit speelse, spreektalige werk, dat nergens flauw of geforceerd aanvoelt en ook bij herlezing stevig blijft staan. Er is niemand die momenteel poëzie schrijft zoals Kooijmans dat doet.